KOVAČICA – Opština Kovačica je i tokom 2025. godine nastavila da radi na očuvanju i unapređenju svog jedinstvenog kulturnog identiteta.
Rekonstrukcije domova kulture, ulaganja u memorijalne centre, međunarodna partnerstva i aktivnosti na promociji naivnog slikarstva potvrđuju da lokalna samouprava kulturu vidi kao jedan od ključnih stubova razvoja zajednice.
Obnova domova kulture – ulaganje u tradiciju i savremene sadržaje
Opština Kovačica je u 2025. godini potpisala ugovor sa Upravom za kapitalna ulaganja Autonomne pokrajine Vojvodine za nastavak radova na rekonstrukciji Doma kulture “Mihal Babinka” u Padini. Ugovor je vredan 180.000.000. Objekat je već dobio modernizovan krov, stolariju, elektroinstalacije, hidrantnu mrežu i obnovljenu unutrašnjost.
Tokom 2025. godine nastavlja se uređenje spoljašnosti i finalizacija prostora za rad muzičke škole i kulturno-umetničkih programa. Opština Kovačica je u prethodnom periodu uspela da obezbedi sredstva za finansiranje radova iz više izvora – od Kancelarije za Slovake 300.000 evra putem projekata Kancelarije, Ministarstva kulture 10 miliona dinara, i iz sopstvenih sredstava.
Rekonstrukcija Doma kulture u Kovačici takođe ulazi u završnu fazu – trenutno je završeno oko 80% radova.
Tokom 2025. godine nastavljeno je renoviranja spoljašnjeg dela zgrade. Takođe izvršena je rekonstrukcija takozvanog muzičkog dela zgrade. Renovirane su prostorije koje se nalaze iza scene i u kojima vežbaju pevačke grupe, kao i u kojima aktivno radi Muzička škola sa decom. Najobimnji radovi na renoviranju Doma kulture „3. oktobar“ u Kovačici sprovedeni su u 2024. godini.
Uz podršku Kancelarije za Slovake u dijaspori i opštine Kovačica, zgrada je okrečena spolja i iznutra, urađen je nov plafon, kao i podovi a presvučena su i sedišta u velikoj sali. Prethodno je uz finansijsku podršku Autonomne pokrajine Vojvodine ugrađena PVC stolarija na celom objektu.
Prema rečima Jana Tomaša, direktora kovačičkog doma kulture, ova investicija ima veliki značaj s obzirom da se u ovoj kulturnoj ustanovi svake godine održava veliki broj kulturnih događaja, među kojima su i neki od najznačajnijih regionalnih festivala muzike i glume u Vojvodini.
Ulaganja u memorijalni kompleks Mihajla Pupina u Idvoru
Memorijalni kompleks „Mihajlo Pupin“ u Idvoru u 2025. godini dobio je dva miliona dinara za unapređenje i održavanje prostora posvećenog slavnom naučniku. Prema rečima direktora Doma kulture „Mihajlo Pupin“ Svetislava Zakića, sredstva obezbeđena iz Pokrajinskog sekretarijata za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim zajednicama biće usmerena na nekoliko važnih projekata.
“Sprovedeni su radovi na sanaciji ograde rodne kuće Mihajla Pupina, urađena reparacija velikih vrata u svečanoj sali Narodnog doma Mihajla Pupina, kao i nabavka nove elektronske opreme za potrebe ustanove”, naveo je Zakić.
On je podsetio da su ulaganja u kompleks raspoređena kroz više izvora finansiranja – od lokalne samouprave, preko pokrajinskih sredstava, do republičke podrške. Kao posebno važnu investiciju ističe onu iz prethodne godine.
“Ministarstvo kulture je u 2024. godini dodelilo 20 miliona dinara za nastavak rekonstrukcije zgrade stare škole, odnosno muzeja Mihajla Pupina, što je jedna od najvećih pojedinačnih investicija u poslednjim godinama” dodao je on.
Memorijalni kompleks obuhvata rodnu kuću, Narodni dom, svečanu salu i zgradu stare škole, a ulaganja su raspoređena tako da se svake godine radi na objektima u skladu sa njihovim potrebama.
“Naš cilj je da sve četiri celine budu uređene, funkcionalne i dostupne posetiocima. Idvor je mesto koje posećuju i domaći i strani turisti, a Pupinov život i delo zaslužuju da budu predstavljeni na najvišem nivou”, zaključio je Zakić.
Međunarodna saradnja – otvaranje ka Kini i jačanje veza u regionu
Jedan od najznačajnijih iskoraka u međunarodnim odnosima Kovačice je potpisivanje Sporazuma o prijateljstvu sa kineskim gradom Rižao. Ovaj dokument otvara mogućnost za saradnju u oblastima kulture, obrazovanja, turizma, nauke i zdravstva. Predstavnici opštine ističu da je reč o strateškom partnerstvu koje može doneti brojne razvojne projekte i međunarodnu vidljivost.
„Saradnja uključuje razmenu delegacija, učešće umetnika na festivalima u Kini, zajedničke kulturne programe i podršku u realizaciji lokalnih projekata. Osim toga, potpisan je i sporazum sa Nacionalnim savetom slovačke nacionalne manjine, čime se potvrđuje bogata multietnička tradicija Kovačice. Ova saradnja je već zaživela organizovanjem izložbi slikara naivne umetnosti iz Kovačice u Kini a umetnika iz Kine u Kovačici. Radovi kineskih slikara predstavljeni su kovačičkoj publici na tradicionalnom oktobarskom salonu u Galeriji naivne umetnosti“, kaže predsednik Opštine Kovačica Petar Višnjički.
Uneskovo priznanje za naivnu umetnost – istorijski iskorak za Kovačicu
Godina 2024. donela je jedno od najvećih priznanja za kulturni identitet opštine – naivna umetnost iz Kovačice zvanično je upisana na Uneskovu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa. Ovaj istorijski trenutak postavio je Kovačicu među retke sredine čija tradicija slikarstva ima globalnu zaštitu i vrednost.
Zahvaljujući ovom priznanju, Opština Kovačica je u saradnji sa Galerijom naivne umetnosti organizovala niz izložbi i međunarodnih promocija. Naivno slikarstvo predstavljeno je širom zemlje, ali i u inostranstvu – u Kini, Slovačkoj, Češkoj i drugim državama, gde je izazvalo veliko interesovanje publike i institucija kulture.
Kovačica u 2025. godinu ulazi kao opština koja dinamično razvija svoje kulturne resurse, oslanjajući se na bogatu tradiciju i savremene međunarodne procese. Rekonstrukcija domova kulture, ulaganja u memorijalni kompleks Mihajla Pupina, Uneskova zaštita naivne umetnosti i međunarodna partnerstva stvaraju snažan okvir za budući kulturni, turistički i društveni razvoj. Kombinacija očuvanja identiteta i otvaranja prema svetu čini da Kovačica postaje sve prepoznatljiviji centar kulturnih vrednosti – kako u Srbiji, tako i na globalnoj sceni.
